Smullen van ’vergeten’ bloemkolen en slabonen

Vergeten groenten zijn het waard een nieuw leven te krijgen. Wat te denken van het Wierumer Geeltje, de Berlikumer wortel, de Janumer pronkboon, de Reade Krobbe of de Koudumer Blomkoal.

Door De Redactie

Oude groenterassen als de Reade Krobbe, Driemaal Wit, de Friese Kapucijner en It Griene Nêst zijn gewaarborgd. Maar daar is het dan ook mee gezegd. De genen worden bewaard, een enkeling teelt ze nog.

Voor de Koudumer Blomkoal is er na het succes van de Koudumer Beantsjes echt een nieuw leven. De kroon op het werk is de erkenning als Fries streekproduct. Deze bekroning in 2005 voor de boontjes zette Koudum opnieuw op de kaart en gaf veel nieuwe belangstelling en culinaire erkenning voor deze peulvrucht.

Meer nog dan door de sla- en stokbonen geniet Koudum eer van de bloemkolen. Het heeft alles te maken met de tuinbouwcultuur die het dorp in de vorige eeuw bloei gaf. Bloemkolen wilden uitstekend gedijen in de luwte van de zandrug waar het dorp op ligt. Koudum had zelfs een halve eeuw lang een eigen groenteveiling: Vendu Tivoli.

Daan Trimpe en Stephanie Hoekstra namen in 2014 dit tuinbouwcomplex over van Sytze en Betsy van der Wal. Zij zijn nog de enigen die de Koudumer tuindershistorie levend houden. Hun vlijt en arbeid gaat in het telen en vermarkten van bonen en bloemkolen.

Het is aan oudere tuinders te danken dat culinaire liefhebbers die malse boontjes en die hagelwitte bloemkolen uit Koudum nog op het bord kunnen presenteren. De Koudumer groentetelers Piet Hobma en Sytze van der Wal hebben het fundament gelegd voor de huidige roem.

Piet Hobma hield vanaf 1994 een viertal typen van het oude bloemkoolras Alpha in stand. Het zaad werd al langer niet meer verhandeld, maar Hobma zag er de waarde van in voor zijn Koudumer bloemkolen. Samen met zijn collega Sytze van der Wal bleef hij ook de uit het ras Impala voortgekomen Koudumer boontjes telen.

De waardering uit eigen streek gaf aan dat het het een groter succes kon worden. De huidige grote belangstelling voor Friese streekproducten, ook met name gedragen door veel topkoks en restaurants, bewijst het gelijk van Hobma en Van der Wal, maar ook van zo veel andere telers van oude rassen.

Wat op de zandgronden van Koudum kan, dat kan ook op de vruchtbare klei van Noordwest Fryslân. Daar is een groep enthousiaste telers bezig om oude Friese groenterassen te redden. Teler Joris Viëtor uit Peins roemt de oorspronkelijke smaak.

De Wierumer Geeltjes, de Friese gele koolraap, de Berlikumer wortel, ze zijn weer terug. Er zijn bovendien nog heel veel mogelijkheden, het Werkverband Friese Rassen heeft al een lijst van zeventig Friese rassen. Dat wordt nog smullen.

Laatst gewijzigd op 22-04-2015 om 10:55 uur




Meer Gezond en Groen

Groene tuin is goed voor mens, dier en planeet

De gemeente Leeuwarden stimuleert de inwoners met subsidie een groenere stad te maken. Bij woningen zie je tegenwoordig vooral tegels en stenen. Maar al die stenen zijn slecht voor mens, dier en planeet. Operatie Steenbreek doet er wat aan, ook in Leeuwarden.

Door André Keikes
 
 
 

Tieners en arts helpen ouderen eenzaamheid te verdringen met app

Een heitje voor een karweitje, maar dan als moderne Yoho-app. Huisarts Karin Groeneveld (47) uit Lemmer bedacht 'Young helps old': tieners helpen ouderen bij kleine klusjes: zij verdienen wat bij en ouderen krijgen hulp. En gezelschap. Haar idee van een app werd uitgeroepen tot Beste Zorgidee 2016. ,,Eenzaamheid kan mensen echt ziek maken.” 

Door Karin de Mik
 

Meldingsplicht voor hazenpest

De hazenpest is terug. Artsen krijgen op gezag van de minister van volksgezondheid een meldingsplicht. Dit moet verspreiding van de ziekte in beeld brengen. 

Door De Redactie
 

Han Olff: ’Voedselweb Waddenzee brokkelt af’  

Han Olff, hoogleraar ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, maakt zich grote zorgen over het voedselweb in de Waddenzee. Dat is in verval. Zeegrasvelden en mosselbanken zijn verdwenen. Net als grote zeevissen als kabeljauw en wijting. Zijn oplossing: visserij, delfstofwinning en havenactiviteiten beperken.  

Door Karin de Mik
 
 

Boeren in de etalage van de samenleving

De harde kritiek van burgers op de kaalslag van het Friese platteland kon niet uitblijven na de ongebreidelde groei van de melkplas en bijbehorende meststroom door het verdwijnen van het melkquotum. Vooralsnog reageren boeren op ouderwets defensieve wijze.

Door Nico Hylkema
 
 

Meer soorten vis in Friese wateren

Vissen houden van planten. Waar het riet mag ruisen en de waterlelies mogen bloeien, daar zijn de vissen in de Friese wateren. Er is daar duidelijk herstel van de visstand.

Door De Redactie
 

Hoe een legkip te redden

Dierenactiviste Jacqueline Verschuren redt legkippen uit de bio-industrie. Op haar erf in Twijzelerheide scharrelen ze rond. Ze zijn vrijgekocht.

Door Karin de Mik

Fries heeft het meeste gras per inwoner

Friezen hebben de meeste landbouwgrond om zich heen. Om precies te zijn 4000 vierkante meter per inwoner; een half voetbalveld groot. Alleen de Drenten en de Zeeuwen komen er bij in de buurt.

Door De Redactie
 
 

Fryslân met dwangsom op de knieën om kievitseieren

Hoogste tijd dat het afgelopen is met die altijd lastige Friezen, denken ze in Den Haag. Armanda Stuiver is geëerd als vindster van het eerste Friese kievitsei in 2016, maar nu wordt paal en perk gesteld. Met een dwangsom moet de vogelwachtersbond BFVW buigen. 

Door De Redactie
 

De grootverdieners in Friese zorg: MCL aan de top

Exact 1107 topbestuurders in de publieke en semipublieke sector verdienen meer dan de wettelijke norm. Onder hen zijn 26 Friezen. Met name de zieken- en ouderenzorg blijkt goed betaald. Even huiveren over wat ze in Friesland toucheren. Lees en reken mee in de lange lijst.

Door De Redactie
 

Opnieuw op de bres voor het Wad, maar anders

De Waddenvereniging viert feest. De natuurorganisatie staat stil bij het vijftigjarig bestaan. Van felle strijd naar consensus met bewoners. En een opdracht: de Waddenzee is als biosfeerregio onvoldoende benut, stelt Andrée van Es. 

Door Karin de Mik
 
 
 

Eerste ei? Fries actieplan voor nood weidevogels

Het gaat slecht met de weidevogels. In twintig jaar tijd zijn er de helft minder grutto's en kieviten. Er is Friese ambitie voor een grote omslag. Of het eerste kievitsei nou geraapt wordt of niet. Die discussie leidt af van de nood onder weidevogels.

Door Bert de Jong
 

Veel katten zijn moordenaars

In Friesland worden jaarlijks 1820 zwerfkatten gevangen. Een veelvoud ervan zwerft ongezien rond in steden en op landerijen. Het advies: alle katten verplicht castreren. Anders is er geen houden aan.

Door De Redactie
 

Zomer 2015: daar is de hittegolf

Zaterdag 4 juli: de hittegolf in Nederland is officieel. Een hittegolf: voor velen een zucht van verlichting: eindelijk zomer. Voor anderen zuchten. Het is een gevolg van extra broeikasgassen als CO2.

Door De Redactie

Friesland is aan zet voor beperking CO2

De Nederlandse staat doet veel te weinig om het klimaatprobleem te verminderen. In plaats van met 17 procent moet de uitstoot van broeikasgassen met 25 procent terug in 2020. Friesland kan niet achterover leunen. Het klimaatakkoord van Parijs verplicht.

Door Nico Hylkema
 

Op weg naar andere Friese zorg

De droom wordt werkelijkheid. Het Leeuwarder ziekenhuis MCL wordt hét topziekenhuis van Friesland voor de specialistische zorg. Een miljoeneninvestering in 2016 is de volgende stap op weg naar andere Friese zorg.

Door Bert de Jong
 

De beste aarde van het land

Het nieuws anno 2015 is een alarmerend lange rij berichten over milieuvervuiling, klimaatverandering, dubieus gedrag van multinationals en politici die het ook niet meer weten. Wat moet je als machteloze burger? Dan ga je moestuinieren.

Door André Keikes
 
 
 
 
Pagina 1 van 1